Cuộc sống của tôi ở tuổi xế chiều

Khi mà sự quan tâm được cá nhân hóa chẳng hạn ta sẽ không ăn mặc như thế cho bất kỳ người nào khác ngoài đối tượng thì chắc chắn sẽ trở nên lôi cuốn hơn rất nhiều. Vào thập niên 1870, Nữ h oàng Victoria đột nhiên thấy mình bị thủ tướng Benjamin Disraeli lôi cuốn. Disraeli biết cách tâng bốc bà đồng thời thái độ của ông cũng mang nhiều ngụ ý. Ông tặng bà nào là hoa, nào là thiệp chúc mừng ngày lễ thánh valentine và cả quà tặng nữa, nhưng đó không phải là bất kỳ loài hoa nào hoặc món quà nào mà nam giới thường tặng cho nữ giới. Hoa mà ông gửi tặng bà là hoa anh thảo, một loài hoa đặc trưng cho tình bạn đẹp đẽ và đơn giản giữa hai người. Từ ngày đó trở đi, mỗi khi nữ hoàng Victoria nhìn thấy hoa anh thảo là lại nghĩ ngay đến Disraeli. Hoặc trong thiệp chúc mừng lễ thánh Valentine gửi cho nữ hoàng, ông viết như sau: “Cuộc sống của tôi ở tuổi xế chiều luôn phải lo toan cực khổ nhưng điều này cũng có cái lãng mạn của nó khi tôi nhớ ra rằng mình đang làm việc cho một nữ hoàng tốt bụng nhất. Hoặc ông gửi cho nữ hoàng một chiếc hộp nhỏ bên ngoài không đề tựa mà chỉ có mỗi hình trái tim bị mũi tên xuyên qua ở một bên, còn bên kia thì ghi chữ “Kẻ trung thành”. Chính những điều nho nhỏ đã khiến Nữ hoàng Victoria yêu Disraeli. Một món quà luôn có tác dụng lôi cuốn, nhưng vật tặng không quan trọng bằng cách tặng và cũng không quan trọng bằng suy nghĩ tế nhị hoặc tình cảm mà người tặng truyền cho người được tặng thông qua món quà đó. Có thể là ta chọn món quà đó để tặng đối tượng vì nó liên quan đến quá khứ của họ hay đặc trưng cho cái gì đó giữa ta và họ, hoặc đơn giản hơn là món quà tặng đó sẽ cho đối tượng thấy là ta đã bỏ nhiều thời gian và công sức chỉ với mục đích làm hài lòng họ. Điều gây ấn tượng cho nữ hoàng không phải là số tiền mà Disraeli đã bỏ ra để tặng quà cho bà mà chính là thời giờ thời mà ông bỏ ra để tìm cho bà một thứ thích hợp hoặc để làm một hành động thích hợp. Qùa tặng đắt tiền thường không đi kèm tình cảm. Nó có thể làm người nhận vui lúc đó nhưng rồi họ sẽ nhanh chóng quên đi giống như đứa trẻ nhanh chóng quên món đồ chơi mới của mình. Chính món quà thể hiện sự quan tâm của người tặng mới mang nặng tình cảm, và tình cảm này sẽ trỗi dậy mỗi khi người nhận món quà nhìn thấy nó. Vào năm 1919, văn hào và đồng thời cũng là vị anh hùng người Ý Gabriele D’Annunzio đã được một nhóm người ủng hộ giúp ông chiếm thị trấn Fiume nằm ở bờ biển Adriatic bây giờ thuộc Slovenia.

Các cô gái trung hoa

Đến đúng ngày hẹn, các công sứ phu nhân được rước đến Tử cấm thành bằng một đoàn kiệu do các quan thái giám ăn mặc rất lộng lẫy đích thân khiêng. Không thua kém, các vị phu nhân cũng mặc những kiểu áo thời trang nhất phương Tây, áo cooc xê bó sát, váy nhung dài, tay phồng, váy lót cuộn sóng, nón cao có gắn lông chim. Thần dân của Tử Cấm Thành ngạc nhiên trước cách phục sự của họ, nhất là trước những chiếc áo khoét cổ thật sâu làm nhô ra đôi gò bồng đảo… Khi vào đến phòng tiếp kiến, họ được các hoàng tử công chúa cùng những vương gia trong hoàng tộc tiếp đón. Các cô gái Trung Hoa đều mặc trang phục Mãn Thanh lộng lẫy và mái tóc bới cao theo kiểu truyền thống giắt đầy đá quý. Họ đứng theo thứ bậc thể hiện qua màu áo họ mặc, tạo thành một chiếc cầu vồng màu sắc rực rỡ. Các phu nhân được mời uống trà trong những chiếc tách sứ rất mỏng manh, sau đó họ được đưa vào diện kiến hoàng thái hậu. Những gì họ chứng kiến khiến họ sững sờ. Thái hậu ngồi trên ngai rồng khảm đầy đá quý. Bà mặc một chiếc áo gấm thêu rất dày, trên tóc dính đầy kim cương, trân châu bảo ngọc, cổ bà đeo một xâu chuỗi ngọc khổng lồ với các hạt châu thật hoàn hảo và đều tăm tấp.  Mặc dù dáng người nhỏ nhắn nhưng khi bà mặc áo gấm ngồi trên ngai vàng thì trông bà thật uy nghi đường bệ. Bà mỉm cười tươi tắn và nồng hậu với các phu nhân. Các phu nhân cảm thấy nhẹ nhõm khi nhìn thấy vua Quang Tự ngồi ở ngai vàng nhỏ hơn bên dưới ngai của thái hậu. Tuy nhà vua trong xanh xao nhưng ông đón chào họ nồng nhiệt và tỏ ra có khí thế. Họ nghĩ có lẽ ông bệnh tật. Rồi thái hậu đến bắt tay từng phu nhân một. Viên thái giám theo hầu chuyển cho bà một xâu nhẫn bằng vàng ròng trên có gắn một hạt châu lớn và bà rút từng chiếc nhẫn ra để tặng cho từng phu nhân. Sau màn tự giới thiệu này, các phu nhân lại được đưa sang một phòng khác để dùng trà lần nữa, sau đó họ được dẫn đến phòng dạ yến. Tại đây, thái hậu ngồi trên một chiếc ghế bọc sa tanh vàng màu vàng là màu hoàng tộc và tiếp chuyện họ một lúc. Bà có giọng nói rất hay. Nghe đồn rằng giọng nói của bà có thể dụ được chim bay ra khỏi tổ. Nói chuyện xong, bà lại cầm tay từng phu nhân lên và nói với giọng xúc động. Một gia đình tất cả mọi người là một gia đình. Rồi các phu nhân được đưa đi xem biểu diễn trong nhà hát hoàng cung. Sau đó, thái hậu tiếp họ lần cuối.

Salome cảm thấy hãnh diện

Vào năm 1897 tại Berlin, thi hào Rainer Maria Rike, người mà sau này cả thế giới điều biết tiếng, gặp gỡ Lou Andreas-Salome, nữ văn sĩ gốc Nga và đồng thời cũng là mỹ nhân đã từng làm tan nát trái tim của triết gia Nietzsche. Lúc đó cô là cục cưng của giới trí thức Berlin, và mặc dù Rilke lúc đó chỉ mới hai mươi hai tuổi còn cô thì đã tròn ba mươi sáu những anh ta vẫn si mê cô như điên dại. Anh ta tới tấp viết thư tỏ tình với cô và trong thư anh nói là anh đã đọc tất cả các tác phẩm của cô và biết rõ thị hiếu của cô. Cả hai người sau đó trở thành bạn của nhau. Cô sửa thơ cho anh và anh theo sát từng từ cô sửa. Salome cảm thấy hãnh diện khi Rilke luôn mô phỏng tinh thần của cô. Cô cũng vui sướng vì được anh quan tâm từng chút và nhận được ở anh sự đồng cảm về mặt tinh thần. Thế là cô trở thành nhân tình của anh. Nhưng vì lo lắng cho tương lai của anh thật sự là nghề thi sĩ rất khó kiếm sống nên cô đã khuyến khích anh học tiếng Nga là tiếng mẹ đẻ của cô để trở thành người thông dịch. Anh háo hức làm theo lời cô đến nỗi chỉ vài tháng sau anh đã nói được tiếng Nga chơi và Rilke thích thú với tất cả những gì anh thấy, từ những người nông dân Nga, các phong tục dân gian Nga cho đến nghệ thuật và kiến thức Nga. Khi trở về Berlin, anh ta biến phòng mình thành một dạng thánh đường của nước Nga và bắt đầu mặc y phục của nông dân Nga. Khi nói chuyện, anh thường hay chêm vào những câu tiếng Nga. Nhưng chẳng bao lâu sau thì việc bắt chước của anh dần dần mất đi sự duyên dáng. Lúc đầu Salome thấy hãnh diện vì anh chia sẻ với cô mọi thứ cô thích nhưng bây giờ thì cô lại nhìn anh bằng con mắt khác và thấy anh không có gì của chính mình. Lòng tự trọng của anh đã mất khi anh lệ thuộc vào cô một cách mù quáng. Đến năm 1899, anh kinh hoàng khi cô cắt đứt quan hệ với anh. Don Juan tiến lại gần hơn và nhận ra gương mặt xinh đẹp của nàng, đến khi hắn nghe nàng nói thì hắn quá đổi sửng sốt đến độ phải ngồi phệt xuống. Đúng là nàng rồi. Don Juan là một tay tán gái bất trị. Những cô gái mà hắn chinh phục nhiều vô số kể và có đủ dạng người, nhưng hắn nhớ khá rõ chuyện tình của hắn với Cristeta bởi lúc đó nàng còn rất trẻ và là cô gái quyến rũ nhất mà hắn từng gặp. Hắn gặp nàng trong nhà hát và theo sát nàng, sau đó hắn đã thuyết phục được nàng đi chung với hắn đến một thành phố biển.

Mặt trái của tình yêu

Nhưng mặt khác, nếu ta tỏ ra quá lạnh lùng chẳng đoái hoài đến ai thì cũng sẽ chẳng ai buồn tới gần ta. Biết kết hợp cả hai thái độ lại cùng một lúc thì đó mới là nghệ thuật. Nếu như ta mang một tính cách nổi bật khiến cho mỗi khi ai nhìn thấy ta đều nghĩ ngay tới tính cách đó thì tốt nhất ta nên duy trì sự chú ý của họ bằng cách gợi cho họ thấy là phía sau tính cách đó còn có tính cách khác nữa. Không ai nổi tiếng xấu xa tội lỗi hơn Lord Byron nhưng sở dĩ các bà các cô vẫn điên dại vì hắn là vì đàng sau vẻ ngoài lạnh lùng cao ngạo, họ cảm nhận được nét lãng mạn và thậm chí là cao cả của hắn. Byron đã cho mọi người thấy điều này thông qua vẻ u sầu và những hành động tử tế không thường xuyên của hắn. Sững sờ và bối rối, nhiều phụ nữ nghĩ là mình có thể hướng hắn vào con đường tốt và biến hắn thành người tình chung thủy. Khi mà họ đã mang suy nghĩ đó thì có nghĩa là họ đã bị hắn hoàn toàn mê hoặc. Để tạo tác dụng lôi cuốn đó không có gì là khó. Nếu như mọi người biết ta là người lý trí thì ta hãy gợi cho họ thấy điều gì đó chứng tỏ ta không tuân theo lý trí. Johannes người dẫn truyện trong Nhật ký kẻ chinh phục của Kierkegaard, lúc đầu đối xử với Cordelia một cách rất lịch sử vì biết rằng có biết anh ta là người nổi tiếng lịch sự. Nhưng chẳng bao lâu, có một lần cô tình cờ nghe được lời nhận xét hơi ngông cuồng và lãng mạn của anh khiến cô thấy phấn khích và hiếu kỳ. Các nguyên tắc này có thể áp dụng trong nhiều lĩnh vực khác ngoài lĩnh vực ái tình. Để duy trì sự chú ý của đông đảo quần chúng, để dụ họ luôn nghĩ đến ta, ta cần phải pha trộn các tín hiệu. Nếu chỉ thể hiện một đặc tính quá mạnh thì cho dù đó là một đặc tính tốt như là có kiến thức rộng hay làm việc hiệu quả chẳng hạn, mọi người cũng vẫn sẽ nghĩ rằng ta thiếu cái chất người. Nếu như ta chỉ phô ra một khía cạnh thì cho dù khía cạnh đó có tốt đi chăng nữa, ta cũng sẽ khiến họ khó chịu cho dù khía cạnh đó có tốt đi chăng nữa, ta cũng sẽ khiến họ khó chịu cho ta là đạo đức giả. Ngay cả Mahatma Gandhi, một vị thánh sống, cũng công khai thú nhận rằng ông thường hay nổi giận và nuôi tư tưởng báo thù. John F. Kennedy, một gương mặt công chúng quyến rũ nhất nước Mỹ của thời đại mới, được xem là một nghịch lý biết đi. Công chúng bị hút vào Kennedy như những cây giũa thép bị hút vào thỏi nam châm trong câu truyện ngụ ngôn của Wilde.
1 2