Sự phân chia của các cá thể đơn bào

Từ kỳ phân chia này tới kỳ phân chia tiếp theo các cơ thể đơn bào đã trải qua chu kỳ phát triển cá thể mà trong đó quá trình già hoá giữ vị trí đáng kể.
Dựa vào kết quả thực nghiệm nhà bác học Mỹ đã kết luận “sự già không phải tính chất bắt buộc cần có của vật chất sống”. Trong kết luận của mình ông ám chỉ sự già, cái chết của cá thể và khả năng phát triển vô tận của thiên nhiên. Khi xét sự phân chia của các cơ thể đơn bào ta phải thấy đây không phải là tiềm năng bất tử của cá thể mà là khả năng tồn tại của loài. Các công trình nghiên cứu đặc biệt được tiến hành trong những năm gần đây cho thấy: từ kỳ phân chia này tới kỳ phân chia tiếp theo các cơ thể đơn bào đã trải qua chu kỳ phát triển cá thể mà trong đó quá trình già hóa giữ vị trí đáng kể. Sự phân chia tế bào được hoạt động bởi những thay đổi theo lớp tuổi. Đó là biểu hiện quan trọng của tăng sự sống nhằm phục hồi cấu tạo và các chu kỳ chuyển hóa của tế bào để khôi phục lại mức sống cao ban đầu, loại trừ những thay đổi theo tuổi.
Tưởng như thật đơn giản và rõ ràng: sự già hoá của cơ thể được xác định bởi sự già hóa các tế bào không phân chia. Song Kappel A và Maksimov M đã chứng minh khả năng phân chia vô tận của một số tế bào khi tách chúng ra khỏi cơ thể. Trong khoảng trên 10 năm gần đây đã xẩy ra các sự kiện buộc chúng ta phải trở về với vấn đề. Nhà nghiên cứu Mỹ L.Hayflick đã cho thấy những sai sót về mặt phương pháp trong các thí nghiệm của A.Kappel và Maksimov. Ông cho thấy các tế bào đang phân chia (nguyên bào xơ của phổi) trong điều kiện nuôi cấy sẽ thực hiện 50-60 lần phân bào rồi ngừng lại. Chỉ có các tế bào thoái hóa, không bình thường mới phân chia vô tận. Hiện tượng này được gọi là giới hạn Hayflick. Các tế bào tách ra từ cơ thể già sẽ phân chia ít lần hơn so với tế bào được tách ra từ cơ thể trẻ. Đối với một số loài tồn tại mối liên quan giữa tuổi thọ và độ lớn của giới hạn Hayflik. Trong tế bào luôn tồn tại “trí nhớ” của chương trình phát triển nhất định. Vì vậy tế bào đông lạnh và các tế bào sau khi tách ra một thời gian sẽ thực hiện số lần chia đúng như chương trình có trước. Điều này chứng tỏ theo Hayflick chương trình giới hạn tuổi thọ tồn tại ngay trong tế bào đang phân chia. Tại đây tồn tại các đồng hồ sinh học ghi nhận thời gian sinh học của cuộc sống tế bào và cơ thể.